NEBİ VE RESUL: AYNI KİŞİ, İKİ FARKLI KONUM

NEBİ VE RESUL: AYNI KİŞİ, İKİ FARKLI KONUM

Kur’an’ı dikkatle okuyan herkes şunu fark eder:
Allah, Muhammed’den söz ederken tek bir kimlikten bahsetmez. Aynı kişi için bazen “nebi”, bazen “resul” der. Dahası, bu iki hitap farklı sonuçlar, farklı yükümlülükler ve farklı sorumluluklar doğurur.

İşte tam bu noktada zihinler karışır:

“Madem nebi ve resul aynı kişi, neden biri mutlak itaate konu edilirken diğeri edilmez?”

Bu soru, Kur’an’ın merkezine açılan kapıdır.

1. KUR’AN’IN ANLATIM TEKNİĞİ: KİŞİ DEĞİL, MAKAM KONUŞUR

Kur’an, biyografi kitabı değildir.
Kur’an, insan anlatmaz; ilahi düzeni anlatır. Bu nedenle kişilerden söz ederken onların kişiliklerinden çok konumlarını öne çıkarır.

Aynı insan:

Bir ayette kul olarak
Bir ayette nebi olarak
Bir ayette resul olarak
Bir ayette beşer olarak
anlatılabilir.

Bu, çelişki değil; çok katmanlı anlatımdır.

Muhammed:

Beşerdir → yer, içer, üzülür
Nebidir → vahiy alır
Resuldür → vahyi tebliğ eder

Kur’an, bu katmanları bilerek ayırır, çünkü hukuk buradan doğar.

2. NEBİ: VAHYİ ALAN, AMA HÜKÜM KOYMAYAN

“Nebi” kelimesi, Kur’an’da bir makam bildirir.
Nebi, Allah tarafından seçilmiş, değeri yükseltilmiş, vahiy alan insandır.

Ama burada kritik bir ayrım vardır:

Nebi, vahyi alır ama vahiy adına konuşmaz.

Bu cümle çok önemlidir.

Nebi:

Düşünür
Üzülür
Danışır
Tavsiye eder
Bekler
Bazen gelenekle konuşur
Bazen susar

Çünkü henüz vahiy gelmemiştir.

Zıhar Olayı bunun canlı örneğidir

Kadın gelir, şikâyet eder.
Muhammed cevap verir.
Ama cevap tatmin etmez.

Neden?

Çünkü o anda Muhammed:

Resul değildir
Vahiy yoktur
Hüküm yoktur

Kadın, Nebi Muhammed’in sözlerini aşar ve Allah’a şikâyet eder.

Eğer Nebi Muhammed’in sözü bağlayıcı olsaydı:

Kadının itiraz etmesi mümkün olmazdı
Allah’ın müdahalesine gerek kalmazdı

Ama Kur’an ne diyor?

“Allah, seninle tartışan kadının sözünü işitti…” (58:1)

Bu ayetle birlikte konuşan artık Muhammed değil, vahiydir.
İşte tam bu noktada o konuyla ilgili Muhammed resul olur.

3. RESUL: VAHYİN KONUŞTUĞU AN

Resul, bir kişi değil; bir işlevdir.
Resul, Allah’ın mesajının sesi, dili, taşıyıcısıdır.

Bu yüzden Kur’an’da resul hakkında şu çok sert ifadeler yer alır:

Resule itaatsizlik → sapkınlık
Resule muhalefet → cehennem
Resule ekleme → ölüm tehdidi

Çünkü:

Resul konuşuyorsa, konuşan Allah’tır.

Bu nedenle Kur’an şunu söyler:

“Kim resule itaat ederse, Allah’a itaat etmiş olur.” (4:80)

Dikkat et:

“Kim nebiye itaat ederse” demez
“Kim Muhammed’e itaat ederse” demez
Resule der

Çünkü itaat, kişiye değil, vahye edilir.

4. AYNI KİŞİ, FARKLI SONUÇ: NEBİ ÜZÜLÜR, RESUL İNCİTİLİR

Kur’an’daki ince ayrımı görmek için Ahzab Suresi’ne bakalım.

Nebi üzülür ama tehdit yoktur:

“Bu davranışınız nebi’yi üzüyor…” (33:53)

Burada:

İnsanlar saygısız
Nezaketsiz
Düşüncesiz

Ama sonuç?

İlahi azap tehdidi yok

Çünkü muhatap nebidir.

Resul incitilirse iş değişir:

“Allah’ı ve Resulünü incitenlere, Allah dünyada da ahirette de lanet eder.” (33:57)

Neden bu kadar sert?

Çünkü resul incinirse:

Vahiy hedef alınmış olur
İlahi otorite sarsılır
Din tahrif edilir

İşte bu yüzden Kur’an:

Nebi ile ilgili olaylarda insani alan bırakır
Resul ile ilgili olaylarda sıfır tolerans gösterir

5. NEBİ HARAM KOYAMAZ, RESUL DE KOYMAZ — AMA FARKLI SEBEPLERLE

Bu konu çok yanlış anlaşılır, burada netleşelim.

Nebi neden haram koyamaz?

Çünkü:

Hüküm yetkisi yoktur
Vahiy beklemek zorundadır

Tahrim Suresi bunun açık delilidir:

“Ey Nebi! Allah’ın sana helal kıldığını neden kendine haram kılıyorsun?” (66:1)

Bu ayet şunu gösterir:

Nebi, kişisel tercihle haram algısı oluşturamaz

Resul neden haram koyuyormuş gibi görünür?

Araf Suresi’nde şöyle denir:

“Temiz olanı helal, murdar olanı haram kılar.” (7:157)

Ama burada haram koyan resul değildir.

Resul:

Allah’ın haram kıldığını ilan eder
Vahyin tercümanıdır

Nitekim Kur’an başka bir yerde net konuşur:

“Hüküm yalnız Allah’ındır.” (12:40)

6. EN KRİTİK NOKTA: NEBİYE İTAAT ŞARTI YOKTUR

Bu, geleneksel din anlayışının en zor kabul ettiği gerçektir.

Zeyd örneği bunun kanıtıdır.

Nebi Muhammed, “Eşini boşama” der
Zeyd dinlemez
Hiçbir ilahi tehdit yok

Ama bir ayet önce ne deniyor?

“Allah ve Resulü bir işe hükmettiğinde…” (33:36)

Demek ki:

Nebi’nin sözü → bağlayıcı değil
Resulün hükmü → tartışmasız

Bu ayrımı görmeden:

Sünnet meselesi
Hadis meselesi
İtaat meselesi
asla doğru anlaşılamaz.

7. BUGÜN RESUL KİMDİR?

Nebi Muhammed vefat etmiştir.
Ama resullük görevi bitmemiştir.

Çünkü resullük:

Bir beden değil
Bir metindir
Bir hitaptır

Kur’an:

Korunmuştur (15:9)
Konuşmaktadır
Hüküm vermektedir

Bugün resule itaat:
➡️ Kur’an’a itaat etmektir
➡️ Vahyin dışına çıkmamaktır

1. “PEYGAMBER” KELİMESİ VE KUR’AN DIŞI ALGILARIN OLUŞUMU

Bu başlık, nebi–resul meselesinin en kritik kırılma noktasıdır. Çünkü kavram bozulduğunda, dinin tamamı bozulur. Kur’an’ın anlattığı Muhammed ile, geleneksel dinin anlattığı “peygamber Muhammed” aynı profil değildir.

Önce şu soruyu netleştirelim:

Kur’an’da “peygamber” kelimesi var mı?

Cevap nettir: Yoktur.

Kur’an’da:

Nebi vardır
Resul vardır
Beşer vardır
Kul vardır

Ama “peygamber” yoktur.

“Peygamber” kelimesi Farsçadır:

Payğam → haber
Ber → getiren

Yani “haber getiren”.

Bu kelime masum gibi görünür, fakat çok ciddi bir zihinsel kaymaya yol açmıştır.

PEYGAMBER KAVRAMI NEYİ BOZDU?

Kur’an’da iki ayrı konum vardı:

Vahyi alan (nebi)
Vahyi ileten (resul)

“Peygamber” kelimesi bu iki konumu tek potada eritti.

Sonuç ne oldu?

Nebi’nin beşeri yönü kutsallaştırıldı
Resulün vahiy ile sınırlı görevi genişletildi
Muhammed, her sözü bağlayıcı bir figüre dönüştürüldü

Oysa Kur’an tam tersini yapıyordu:

Beşer oluşunu vurguluyordu
Yanılabileceğini söylüyordu
Uyarıldığını açıkça bildiriyordu

KUR’AN’IN BİLİNÇLİ OLARAK KURDUĞU MESAFE

Kur’an, Muhammed ile din arasına bilinçli bir mesafe koyar.
Bu mesafe kalktığı an, din kişiselleşir.

Bak şu ayetlere:

“De ki: Ben de sizin gibi bir beşerim.” (18:110)

“Eğer Allah’tan başkasına söz isnat etseydi…” (69:44–47)

“Ey Nebi! Niçin Allah’ın helal kıldığını kendine haram kılıyorsun?” (66:1)

Bu ayetler şunu öğretir:

Muhammed korunmuş bir kanaldır
Ama mutlak otorite değildir
Otorite vahiydedir

“Peygamber” algısı ise şunu doğurdu:

“O söyledi mi, doğrudur.”

Kur’an ise şunu der:

“O vahiy ile konuşuyorsa doğrudur.”

Aradaki fark, dinin kaderini değiştirir.

“PEYGAMBER’E İTAAT” CÜMLESİ NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Çok önemli bir noktaya geliyoruz.

Kur’an’da:

“Allah’a ve Resule itaat edin” yazar.

Ama meallerde çoğu zaman:

“Allah’a ve Peygambere itaat edin” şeklinde çevrilir.

Bu masum bir çeviri hatası değildir.
Bu, kavramsal bir kaydırmadır.

Çünkü:

Resul → vahyin konuştuğu makam
Peygamber → kişilik merkezli algı

Bu kayma şuna yol açtı:

Nebi’nin günlük hayatı din oldu
Kültür, sünnet zannedildi
Beşeri tercihler ibadetleştirildi

KUR’AN NEDEN “RESUL” DİYOR?

Çünkü Kur’an, itaati:

Kişiye değil
Karizmaya değil
Hatıraya değil

Metne ve mesaja bağlamak ister.

O yüzden:

“Resul’e itaat” der
“Resul’e muhalefet” der
“Resul’ü incitmek” der

Ama dikkat et:

“Nebi’ye itaat edin” diye bir ayet yoktur

Bu tesadüf değildir.
Bu, ilahi bir sınır çizimidir.

NEBİYİ PEYGAMBERLEŞTİRMEK NEYE YOL AÇTI?

Tarihte olan şu oldu:

Nebi ile resul ayrımı silindi
Muhammed tek tip “peygamber” figürüne dönüştürüldü
Her söz, her davranış, her tercih “din” sayıldı
Kur’an yeterli olmaktan çıkarıldı
Dış kaynaklar dinin merkezine yerleşti

Kur’an’ın uyardığı şey tam olarak buydu:

“Onlar dinlerini parça parça ettiler.” (30:32)

Bir kısmı:

Hadise baktı
Bir kısmı:
Mezhebe baktı
Bir kısmı:
Şeyhine baktı

Ama resule, yani Kur’an’a bakmadı.

PEYGAMBER ALGISI OLMASAYDI NE OLURDU?

Bu soruyu dürüstçe soralım.

Eğer “peygamber” kelimesi hiç kullanılmasaydı:

Nebi beşer kalırdı
Resul vahiy ile sınırlı kalırdı
Kur’an tek otorite olurdu
Din sade olurdu
Mezhepler bu kadar güçlenmezdi

Çünkü herkes aynı metne bakmak zorunda kalırdı.

ARA SONUÇ

Buraya kadar vardığımız nokta şudur:

Kur’an, Muhammed’i iki ayrı işlevle anlatır
Gelenek, bu iki işlevi tek kişilikte eritir
“Peygamber” kavramı bu erimenin aracıdır
Sonuç: Nebiye itaat farzmış gibi algılanır
Oysa Kur’an’da bağlayıcı olan resullüktür

2. HADİS MESELESİ: “RESULÜN HADİSİ” NE DEMEKTİR?

Bu başlığa girmeden önce çok net bir ilkeyi başa yazalım. Bu ilke anlaşılmadan hiçbir tartışma sağlıklı ilerlemez:

Kur’an’a göre resul, vahiy dışında konuşmaz.
Konuşuyorsa, konuşan Allah’tır.

Bu cümle seni rahatsız ediyorsa, bilin ki rahatsız olan şey Kur’an değil, bize öğretilmiş din algısıdır.

RESUL KONUŞURSA NE KONUŞUR?

Kur’an bu konuda zerre muğlak bırakmaz:

“O hevasından konuşmaz. O, kendisine vahyedilenden başkası değildir.” (53:3–4)

Bu ayet, yıllardır bilinçli veya bilinçsiz şekilde daraltılarak okutulmuştur.
Genellikle şöyle anlaşılır:

“Peygamber kafasına göre konuşmaz.”

Hayır. Ayet bunu söylemiyor.

Ayet şunu söylüyor:

Resul olarak konuştuğu an,
Konuşmasının kaynağı vahiydir.

Bu ayet:

Nebi’nin günlük konuşmalarını kapsamaz
Beşeri sohbetleri kapsamaz
Kişisel tercihleri kapsamaz

Ayetin bağlamı risalet anıdır.

O HALDE “RESULÜN HADİSİ” NEDİR?

Bu noktada çok sade bir soru soralım:

Resul, vahiy dışında konuşamazsa…
Resulün hadisi ne olabilir?

Cevap nettir ve rahatsız edicidir:

Resulün hadisi Kur’an’dır.

Kur’an:

Konuşur
Emreder
Yasaklar
Uyarır
Tehdit eder
Müjdeler

Ve bütün bunları resul diliyle yapar.

Bu yüzden Kur’an kendisi için şöyle der:

“Bu, âlemlere bir öğüttür.” (68:52)

“Biz sana bu zikri indirdik ki, insanlara indirileni açıklayasın.” (16:44)

Dikkat et:

“Açıklayasın” = yeni hüküm koyasın değil
“Açıklayasın” = metnin kendisiyle açıklayasın

PEKİ NEBİ’NİN SÖZLERİ NE OLACAK?

İşte burada nebi–resul ayrımı hayat kurtarır.

Nebi:

Konuşur
Tavsiye eder
Uyarır
Kızar
Sevinir
Hata yapabilir
Uyarılabilir

Kur’an bunu gizlemez, aksine açıkça gösterir.

Kör adam olayı (Abese Suresi)

Nebi Muhammed, bir tebliğ anında yüzünü ekşitir.
Kur’an ne yapar?

Örtmez
Savunmaz
Mazur göstermez

Doğrudan uyarır.

Eğer nebinin her sözü bağlayıcı olsaydı:

Bu ayetin inmesi mümkün olmazdı

HADİSLER NASIL “RESUL SÖZÜ”NE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ?

Tarihi bir süreci dürüstçe görmek zorundayız.

Nebi–resul ayrımı unutuldu
“Peygamber” tek tip figür haline getirildi
Nebi’nin beşeri sözleri “resul sözü” gibi algılandı
Bu sözler, 200–250 yıl sonra derlendi
Kur’an’ın yanına ikinci bir otorite kondu

Oysa Kur’an ne diyordu?

“Hüküm yalnız Allah’ındır.” (12:40)

“Bu kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık.” (6:38)

Eğer Kur’an eksiksizse:

Din için ikinci bir kaynak zorunlu olamaz

“AMA RESUL AÇIKLAR” İTİRAZI

Bu itiraz çok sık gelir.

Denir ki:

“Kur’an genel anlatır, resul detaylandırır.”

Bu cümle Kur’an’a aykırıdır.

Kur’an, kendisi için şöyle der:

“Biz sana bu kitabı her şeyi açıklayıcı olarak indirdik.” (16:89)

Eğer her şey açıklanmışsa:

Resul neyi detaylandıracaktır?
Neyin hükmünü koyacaktır?

Resul’ün görevi:

Metni hayata taşımak
Yaşayan örnek olmak
Vahyi tebliğ etmektir

Yeni hüküm eklemek değildir.

EN KRİTİK TEHDİT: VAHYE EKLEME

Kur’an’da resule yöneltilmiş en ağır tehdit bu konudadır:

“Eğer bize isnat ederek sözler uydursaydı…” (69:44–47)

Bu ayet şunu söyler:

Resul, vahiy dışı bir sözü dine katamaz
Katarsa resullük biter

Şimdi durup düşünelim:

200 yıl sonra yazılmış metinler
“Resul şöyle dedi” denilen binlerce rivayet
Birbirini tekzip eden hükümler

Bunların hangisi bu ayetin güvencesi altındadır?

HADİSLERİN DİNİN MERKEZİNE ALINMASI NEYE YOL AÇTI?

Sonuçları net görelim:

Mezhepler doğdu
Çelişkiler arttı
Din zorlaştı
Kur’an geri plana itildi
İnsanlar Allah’ın kitabından değil, kitaplardan din öğrenir oldu

Kur’an bu tabloyu önceden haber vermişti:

“Onlar Kur’an’ı düşünmüyorlar mı?” (4:82)

NET SONUÇ (BU BÖLÜMÜN)

Şu noktaya geldik:

Resulün bağlayıcı sözü = Kur’an
Nebi’nin beşeri sözleri = tarihsel bilgi
Din = vahiy
Rehber = Kur’an

Bunu reddeden herkes, farkında olsun ya da olmasın, resullüğe ortak koşmaktadır.

3. “SÜNNET” KAVRAMI: NEBİ–RESUL AYRIMI NASIL YOK EDİLDİ?

Bu bölümü dikkatle oku. Çünkü burada anlatılanlar, bugünkü din algısının neden Kur’an merkezli olmaktan çıktığını çıplak biçimde gösterir.

Önce çok net bir soru soralım:

Kur’an’da “sünnet” kimin sünnetidir?

Cevap, çoğu insanı rahatsız eder:

Kur’an’da sünnet Allah’a aittir.

KUR’AN’DA SÜNNET KAVRAMI

Kur’an’da “sünnet” kelimesi geçtiğinde, hiçbir yerde “peygamberin sünneti” ifadesi yoktur.
Kur’an hep şunu söyler:

Sünnetullah
Allah’ın sünneti
Allah’ın yasası
Allah’ın değişmeyen düzeni

Örnek:

“Allah’ın sünnetinde asla bir değişiklik bulamazsın.” (33:62)
“Allah’ın sünnetinde bir sapma bulamazsın.” (35:43)

Bu ayetler şunu öğretir:

Sünnet = ilahi yasa
Sünnet = toplumsal ve ahlaki düzen
Sünnet = değişmez ilkeler

Kur’an’daki sünnet:

Sakal değil
Kıyafet değil
Yeme içme biçimi değil
Kültür değil

PEKİ “PEYGAMBER SÜNNETİ” NEREDEN ÇIKTI?

İşte burada nebi–resul ayrımının silinmesi devreye giriyor.

Şu adımlar yaşandı:

Nebi ve resul tek kimlik haline getirildi
Resule itaat ayetleri nebiye taşındı
Nebi’nin yaşadığı her şey din kabul edildi
Kültür, ibadetleştirildi
Tarih, vahiy yerine kondu

Oysa Kur’an bunu özellikle engellemişti.

NEBİ’NİN YAŞANTISI: ÖRNEKLİK Mİ, HÜKÜM MÜ?

Burada çok ince ama hayati bir çizgi var.

Nebi’nin hayatı:

Örnektir
İbretlidir
Öğreticidir
Tarihseldir

Ama:

Bağlayıcı değildir

Çünkü bağlayıcılık:

Yalnızca resullük makamına aittir

Eğer nebi’nin her davranışı bağlayıcı olsaydı:

Zeyd onu dinlemek zorunda olurdu
Tahrim Suresi inmezdi
Abese Suresi inmezdi
Uyarı ayetleri anlamsız olurdu

SÜNNETİN DİNLEŞTİRİLMESİNİN SONUÇLARI

Şimdi pratik sonuçlara bakalım.

1. Kültür ibadet oldu

Arap örfü din zannedildi

yüzyıl kıyafeti takva sanıldı

Coğrafya iman ölçüsüne dönüştü

2. Din ağırlaştı

Kur’an:

“Allah sizin için kolaylık ister” der (2:185)

Ama sünnet merkezli din:

Yasaklar çoğalttı
Detaylarda boğdu
İnsanları dinden soğuttu

3. Kur’an ikinci plana itildi

İnsanlar:

“Bu Kur’an ayeti ama sünnette yok” demeye başladı

Bu cümle tek başına şunu gösterir:

Resullük devre dışı bırakılmıştır.

EN TEHLİKELİ KAYMA: “RESUL GİBİ YAŞAMAK”

Bu ifade çok masum görünür ama çok tehlikelidir.

Çünkü:

Resul gibi yaşanmaz
Resul, konuşur
Resul, bildirir

Yaşanan:

Nebi’nin hayatıdır

Ama nebi’nin hayatı:

Vahyin gölgesindedir
Kültürle iç içedir
Zamanla sınırlıdır

Resul gibi yaşamaya kalkarsan:

Vahyi bedenleştirmiş olursun
Kur’an’ı kişiselleştirirsin
Dini tarihsel kalıplara hapsedersin

KUR’AN’IN DENGEYİ NASIL KURDUĞU

Kur’an çok dengelidir:

Nebi’yi sever
Ama kutsallaştırmaz
Resulü yüceltir
Ama şahsileştirmez

Bu yüzden Kur’an:

Nebi’nin evine girilmesini düzenler
Ama nebiye itaati farz kılmaz

Resule gelince:

Hüküm vardır
İtaat vardır
Tehdit vardır

Bu ayrım bilinçli ve kasıtlıdır.

“SÜNNETE UYMAZSAK KAOS OLUR” İTİRAZI

Bu itiraz çok yaygındır.

Cevap basittir:

Kur’an’sız sünnet → kaos
Kur’an’la sünnet → örneklik

Nebi’nin hayatı:

Kur’an’ın nasıl yaşanabileceğini gösterir
Ama tek biçim sunmaz

Kur’an bu yüzden:

Ayrıntıdan çok ilke verir
Formdan çok amaç öğretir

BU BÖLÜMÜN NET SONUCU

Şuraya geldik:

Sünnet = Allah’ın yasasıdır
Nebi’nin hayatı = örnektir, hüküm değildir
Resulün bağlayıcı tek “sünneti” = Kur’an’dır
Nebi–resul ayrımı silinince din kişiselleşmiştir

4. NEBİ–RESUL AYRIMI YOK EDİLİNCE NE OLDU?

(ÜMMET NASIL PARÇALANDI – 30:32)

Kur’an bir şeyi anlatıyorsa, onu sadece bilgi olsun diye anlatmaz.
Bir tehlikeye dikkat çekiyorsa, o tehlike mutlaka yaşanmıştır ya da yaşanacaktır.

Şimdi şu ayeti zihnimizin ortasına koyalım:

“Dinlerini parça parça edenler ve fırka fırka olanlar var ya, senin onlarla hiçbir ilişkin yoktur.” (30:32)

Bu ayet genelde başkalarına okunur.
Oysa bu ayet bize tutulmuş bir aynadır.

PARÇALANMA NEREDEN BAŞLADI?

Çok net konuşalım:
Ümmet, Kur’an yüzünden parçalanmadı.
Ümmet, Kur’an’ın yanına başka otoriteler konduğu için parçalandı.

Bu noktaya nasıl gelindi?

1. Nebi–resul ayrımı unutuldu

2. Resule itaat → nebiye itaat gibi algılandı

3. Nebi’nin beşeri sözleri bağlayıcı kabul edildi

4. Bu sözleri kim derledi?

→ Herkes farklı derledi

5. Her derleme yeni bir anlayış doğurdu

İşte mezheplerin sosyolojik doğuşu budur.

MEZHEP DEDİĞİMİZ ŞEY ASLINDA NEDİR?

Mezhep:

Kur’an’ın farklı anlaşılması değildir
Kur’an + farklı rivayet paketleridir

Aynı Kur’an:

Birine göre müzik haram
Birine göre helal

Aynı Kur’an:

Birine göre kadın sesi avret
Birine göre değil

Bu fark Kur’an’dan mı geliyor?
Hayır.

Fark şuradan geliyor:

Hangi nebi sözü, hangi resul sözü sanıldı?

KUR’AN’IN TEK OLMASINA RAĞMEN HÜKÜMLER NEDEN ÇELİŞİYOR?

Kur’an çok net konuşur:

“Eğer o, Allah’tan başkası tarafından indirilmiş olsaydı, onda birçok çelişki bulurlardı.” (4:82)

Ama bugün:

Çelişki var
Hüküm karmaşası var
Helal–haram kaosu var

Demek ki:

Çelişki Kur’an’da değil
Kur’an dışı din kaynaklarında

Bir mezhep “helal” diyor, diğeri “haram”.
Allah’ın yasası bu kadar oynak olabilir mi?

Hayır.

RESUL MERKEZLİ DİN VE KİŞİ MERKEZLİ DİN

Burada çok önemli bir ayrım var.

Resul merkezli din:

Metin merkezlidir
İlke merkezlidir
Evrenseldir
Zaman üstüdür

Kişi merkezli din:

Rivayet merkezlidir
Detay merkezlidir
Coğrafyaya bağımlıdır
Tartışmalıdır

Kur’an’ın dini:

Resul merkezlidir.

Geleneksel din:

Peygamber merkezlidir.

Bu yüzden biri:

Birleştirir

Diğeri:

Parçalar

“HERKES KUR’AN’A İNANIYOR AMA…”

Bu cümleyi çok duyarız:

“Herkes Kur’an’a inanıyor, sorun nerede?”

Sorun şurada:

Kur’an’a inanmak başka
Kur’an’ı tek otorite kabul etmek başka

Bir kişi:

Kur’an’a inanıp
Hükmü başka yerde arıyorsa

Kur’an’a iman etmiş sayılmaz.

Çünkü Kur’an iman ile itaati ayırmaz.

RESULÜN KORUNMUŞ OLMASI NE DEMEKTİR?

Şimdi çok kritik bir cümleyi hatırlayalım:

“Zikri biz indirdik, onu biz koruyacağız.” (15:9)

Bu ayet genelde “Kur’an mushaf olarak korunuyor” diye anlaşılır.
Ama mesele bundan büyüktür.

Korunan şey:

Resullük görevidir
İlahi mesajdır
Hüküm yetkisidir

Nebi öldü.
Ama resul yaşıyor.

Nerede?

👉 Kur’an’da

BUGÜN RESULE İTAAT NASIL OLUR?

Bu sorunun cevabı çok sade ama çok sarsıcıdır:

Bir söze bakarsın
Kur’an’da var mı?

Varsa → resuldür
Yoksa → nebi sözü bile olsa bağlayıcı değildir

Bu ölçü konulmadığı için:

Herkes kendi “İslam”ını oluşturdu
Din kişiselleşti
Hakikat çoğullaştı
Oysa hakikat tektir

NEBİ–RESUL AYRIMI OLMADAN ŞU KONULAR ASLA ÇÖZÜLMEZ

Bu ayrım yapılmadan:

Hadis meselesi çözülmez
Sünnet meselesi çözülmez
Mezhep meselesi çözülmez
İtaat meselesi çözülmez
Kur’an yeter mi sorusu cevaplanmaz

Hepsi birbirine bağlıdır.

BU BÖLÜMÜN NET SONUCU

Artık tablo tamamlanıyor:

Kur’an tek kaynaktır
Resul = Kur’an’ın konuşan yüzüdür
Nebi = vahyi alan, yaşayan örnektir
İtaat resuledir, yani vahyedir
Nebi sevilir, örnek alınır ama din kaynağı yapılmaz

Ümmetin parçalanması:

Kur’an’dan değil
Kur’an’a ortaklar koşulmasındandır

SONUÇ: AYNI KİŞİ, İKİ MAKAM, TEK OTORİTE

Bu bölüm boyunca şunu yapmaya çalıştık:
Kur’an’ın kendi diliyle konuşmasına izin verdik.
Ne mezhep konuşturduk, ne gelenek, ne alışkanlık.
Sadece ayetlerin birbirini nasıl açıkladığını izledik.

Ortaya çıkan tablo nettir.

1. KUR’AN’DA MUHAMMED TEK BİR KİMLİK DEĞİLDİR

Kur’an, Muhammed’i tek boyutlu anlatmaz.
Aynı insan için farklı sıfatlar kullanır:

Beşer → insandır
Kul → Allah’a bağlıdır
Nebi → vahyi alandır
Resul → vahyi iletendir

Bu sıfatlar:

Eş anlamlı değildir
Rastgele değildir
Hukuk doğurur

Kur’an, makamları ayırarak dinin sınırlarını korur.

2. NEBİ VE RESUL AYRIMI BİLİNÇLİDİR

Kur’an’da:

Nebi:

Vahyi alır
Bekler
İçtihat edebilir
Uyarılabilir
Yanılabilir
Üzülür

Resul:

Vahyi bildirir
Hüküm taşır
Bağlayıcıdır
İtaat ister
Muhalefeti sapma sayılır

Bu yüzden:

Nebiye itaat farz değildir
Resule itaat doğrudan Allah’a itaattir

Bu ayrım yapılmadığında:

Beşer kutsallaşır
Vahiy şahsileşir
Din bozulur

3. “PEYGAMBER” KAVRAMI AYRIMI SİLDİ

Kur’an’da olmayan “peygamber” kelimesi:

Nebi ile resulü tekleştirdi
Muhammed’i her sözü bağlayıcı bir figüre dönüştürdü
Kur’an’ın sınırlarını genişletti
Din adına konuşma yetkisini çoğalttı

Bu, masum bir kelime tercihi değil;
bir algı değişimidir.

4. RESULÜN HADİSİ KUR’AN’DIR

Kur’an’a göre:

Resul hevasından konuşmaz
Vahiy dışında söz dine dönüşemez
Hüküm yalnız Allah’ındır

Bu yüzden:

Resulün bağlayıcı sözü = Kur’an
Nebi’nin beşeri sözleri = tarihsel bilgidir

Vahiy dışı sözleri:

Resule isnat etmek
Dine ek yapmak
Allah adına konuşmak demektir

Kur’an bu durumu en ağır şekilde tehdit eder.

5. SÜNNET ALLAH’INDIR, KÜLTÜR DİN DEĞİLDİR

Kur’an’da sünnet:

Allah’a aittir
Değişmez yasadır
İlkelerdir

Nebi’nin hayatı:

Örnektir
Öğreticidir
Ama bağlayıcı değildir

Sünnet dinleştirildiğinde:

Kültür ibadet oldu
Detaylar çoğaldı
Kur’an geri plana itildi
Ümmet parçalandı

6. ÜMMET BU YÜZDEN PARÇALANDI

Kur’an tek olduğu hâlde:

Hükümler çoğaldı
Mezhepler oluştu
Çelişkiler arttı

Sebep:

Kur’an’ın yanına otoriteler eklenmesi
Nebi sözlerinin resul sözü sanılması
Vahyin tekliğinin bozulmasıdır

Kur’an’ın uyardığı parçalanma (30:32)
tam olarak budur.

7. BUGÜN RESUL NEREDE?

Nebi Muhammed vefat etmiştir.
Ama resullük bitmemiştir.

Çünkü:

Resullük bir beden değil
Bir metindir
Bir hitaptır

Bugün:

Resul = Kur’an’dır
İtaat = Kur’an’a itaattir
Hüküm = Kur’an’dadır

8. BUGÜN BİZE DÜŞEN NEDİR?

Kur’an’ı tek otorite kabul etmek
Kavramları yerli yerine koymak
Nebi’yi sevmek ama kutsallaştırmamak
Resule, yani vahye teslim olmak
Dini kültürden arındırmak

Kur’an’ı:

Okunan değil
Yaşanan
Düşünülen
Sorgulanan
Hayata taşınan bir rehber yapmak

SON SÖZ

Bu çalışma şunu iddia etmiyor:

“Herkes yanlış, ben doğruyum.”

Şunu söylüyor:

“Gel, Kur’an’ı kendi diliyle okuyalım.”

Doğru:

Allah’tandır
Yanlış:
İnsandandır

Nebi ölmüştür.
Risalet devam etmektedir.
Resul hayattadır.

“Kim resule itaat ederse, Allah’a itaat etmiş olur.” (4:80)

Ve resul bugün,
Kur’an’dır.

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik, hakikati duyanların üzerine olsun.

aydinorhon.com

Aydın ORHON - KATIKSIZ MÜSLÜMANLAR

NEBİ VE RESUL: AYNI KİŞİ, İKİ FARKLI KONUM

Kötüye Kullanım Bildir