MODERN PUTLAR: GÖRÜNMEYEN KÖLELİKLER
Put Nedir? Görünenden Fazlası
“Put” denildiğinde zihinde canlanan şey genelde eski çağlara ait
heykellerdir. Taştan, tahtadan yapılmış ve önünde secde edilen nesneler… Fakat
Kur’an’ın ortaya koyduğu hakikat, bundan çok daha derindir. Put, yalnızca dış
dünyada duran bir nesne değil; insanın kalbinde kurduğu merkezdir.
İnsan, hayatında neyi en üst noktaya koyuyorsa, neyin uğruna yön
değiştiriyor, neyin uğruna vazgeçiyor, neyin uğruna kendini şekillendiriyorsa…
işte o, onun “ilâhı” haline gelir.
Yaratılış Gayesi ve Merkez Meselesi
“Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.”
(Zariyat, 51/56)
Bu ayet çok net bir sınır çiziyor. İnsan, yönünü tek bir merkeze vermek
için yaratılmıştır. Bu merkez Allah’tır. Eğer bu merkez kayarsa, hayat da
dağılır.
Bir hayat düşün ki merkezinde Allah yok. Onun yerine ne gelir?
Para mı? İnsan mı? Güç mü? İdeoloji mi?
İşte o anda denge bozulur. Çünkü sınırlı olan, sınırsız olanın yerini
almaya çalışır.
Modern Dünyanın Görünmeyen Putları
Bugün insanlar “putlara tapmıyoruz” diyebilir. Ama mesele zaten görünür
putlar değil. Asıl mesele, görünmeyen bağlardır.
Hiç fark ettin mi?
İnsan bazen bir şeye sadece “ilgili” olduğunu sanır. Oysa farkında olmadan
ona bağımlı hale gelmiştir.
Bir şey seni kontrol ediyorsa, sen ona hâkim değilsindir.
Geçici Olanlara Bağlanmak
“Allah’tan başka dostlar edinenlerin hali, kendine yuva yapan örümceğin
haline benzer. Halbuki evlerin en çürüğü örümcek evidir. Keşke bilselerdi.”
(Ankebut, 29/41)
Ne çarpıcı bir benzetme…
Örümcek ağı dışarıdan bakıldığında bir yapı gibi görünür. Ama en küçük
dokunuşta dağılır.
İnsan da Allah dışında bir şeye bağlandığında, aslında böyle bir ağın içine
sığınmış olur. Güvende olduğunu zanneder, ama en zayıf bağın içindedir.
Kontrol Kimde?
Şöyle bir soru sor kendine:
Seni en çok ne etkiliyor?
Moralini ne belirliyor?
Bir şey yolunda gitmediğinde seni en çok ne sarsıyor?
Eğer bu soruların cevabı Allah’tan bağımsız bir şeyse, orada dikkat
edilmesi gereken bir bağ vardır.
Modern Putların Sessiz Gücü
Modern putlar bağırmaz. Sessizdirler.
Sana “bana tap” demezler. Ama seni kendilerine bağlarlar.
Zamanını alırlar. Düşünceni yönlendirirler. Önceliklerini değiştirirler.
Ve en tehlikelisi şudur:
İnsan çoğu zaman bunun farkına bile varmaz.
Kalbin Yönü
Kalp boşluk kabul etmez. Ya Allah’a yönelir ya da başka şeylere.
Bu yüzden mesele sadece “inanıyorum” demek değildir.
Mesele, hayatın yönünü belirlemektir.
Düşün…
Bir karar verirken ilk neyi dikkate alıyorsun?
Toplum mu? İnsanlar mı? Korkular mı? Yoksa Allah’ın ölçüsü mü?
Gerçek Özgürlük Nedir?
Bugün özgürlük, çoğu zaman sınırsızlık gibi anlatılıyor. Ama Kur’an’ın
çizdiği özgürlük çok farklıdır.
Gerçek özgürlük, hiçbir şeye kul olmamaktır.
Bu da ancak Allah’a kul olmakla mümkündür.
Çünkü insan ya Allah’a kul olur ya da başka şeylere bağımlı hale gelir.
Ortası yoktur.
Dengeyi Yeniden Kurmak
Peki ne yapmalı?
Önce fark etmek gerekir.
İnsan neye gereğinden fazla değer verdiğini görmeli.
Sonra şu soruyu sormalı:
“Bu şey, Allah’ın önüne mi geçti?”
Eğer cevap “evet” ise, orada bir düzeltme gerekir.
Bu bir anda olmaz. Ama bilinçle başlar.
Düşünmeye Davet
Hayatının merkezinde gerçekten ne var?
Seni en çok ne mutlu ediyor, ne yıkıyor?
Onsuz yapamam dediğin şeyler neler?
Ve en önemlisi…
Allah, senin hayatında gerçekten birinci sırada mı?
Yoksa sadece sözlerde mi kalıyor?
Bu sorular kolay değil. Ama samimi cevaplar, insanı hakikate yaklaştırır.