KUŞLARIN DİRİLTİLMESİNİN MECAZLARI VE GÜNLÜK HAYAT ÖRNEKLERİ

 KUŞLARIN DİRİLTİLMESİNİN MECAZLARI VE GÜNLÜK HAYAT ÖRNEKLERİ

Kur’an 2/260 ayetinde Nebi İbrahim’e gösterilen ölü kuşların diriltilmesi, fiziksel bir mucize değil, ahlaki ve manevi bir ders içerir: İnsan, kalbi uyanmadığı sürece “ölüdür”; doğru seçimler ve bilinçli çabalarla “dirilir.”

 

1. Amellerin dirilmesi

Birinci mecaz, insanın amellerinin diriltilmesidir. Her insan günlük hayatında bir dizi seçim yapar; bu seçimler, tıpkı kuşların parçalarını dağıtıp sonra çağırmak gibi, bir zamanlar kaybolmuş veya etkisiz görünmüş amellerin tekrar harekete geçirilmesi anlamına gelir.

Örnek: Ayşe isimli bir öğrenci düşünelim. İlk başta derslerine ilgisiz davranıyor, ödevlerini ihmal ediyordu. Zamanla bir öğretmen ona rehberlik etti, programını düzenledi ve motivasyon verdi. Bir süre sonra Ayşe, daha önce “ölü” gibi duran çabalarını ve yeteneklerini diriltti, başarı kazandı. İşte burada Kur’an’daki kuşların diriltilmesi, insanın yeteneklerini ve eylemlerini aktif hâle getirmesi anlamında bir mecaz olarak karşımıza çıkar.

 

2. Kalbin uyanışı ve vicdanın diriltilmesi

İkinci mecaz, vicdanın ve kalbin diriltilmesidir. İnsan bazen hatalı veya duyarsız davranışlarla içsel ölü hâle düşer. Kur’an’da Nebi İbrahim’e gösterilen kuşlar, duyarsız kalpleri uyandırmayı simgeler.

Örnek: Mehmet, işyerinde sık sık adaletsiz davranışlara göz yumuyordu. Bir gün patronu ona, bir hatayı fark edip düzeltme fırsatı verdi. Mehmet, önce umursamaz davranırken, sonra sorumluluk alarak durumu düzeltti. Mehmet’in vicdanı, tıpkı kuşların dağlara bırakılıp çağrılması gibi uyanmış ve dirilmiş oldu.

3. Toplumsal faydanın diriltilmesi

 

Üçüncü mecaz, toplumsal hizmet ve sorumluluk bilincinin diriltilmesidir. Kuşlar dağıtılıp tekrar çağrıldığında, adeta toplum için görevlerini yerine getirir hâle gelir. İnsan da güç ve bilgi sahibi olduğunda, topluma fayda sağlayacak şekilde hareket etmelidir.

Örnek: Mahallede bir grup genç, parktaki çöpleri toplamak yerine ilgisizdi. Bir mahalleli onları organize edip bir temizlik etkinliği düzenledi. Gençler, etkinlik sonunda hem parktaki çevreyi güzelleştirdi hem de kendi sorumluluk bilincini diriltti. Burada Nebi İbrahim’e gösterilen kuşların diriltilmesi, toplumsal farkındalık ve sorumluluğun uyanması olarak yorumlanabilir.

4. Nefsî arzuların diriltilmesi ve terbiye edilmesi

Dördüncü mecaz, insanın nefsini ve arzularını kontrol etmesi ile ilgilidir. Kuşları dağıtıp tekrar çağırmak, nefsi ve ilgisiz davranışları kontrol altına almakla benzerlik gösterir. İnsan, nefsi ile yanlış yollara sapmadan, doğru şekilde yönlendirildiğinde manevi dirilişe ulaşır.

Örnek: Zeynep, öfkesini kontrol edemediği için arkadaşlarıyla sık sık tartışıyordu. Bir rehberlik çalışması sayesinde, öfkesini fark edip nefsi üzerinde çalışma yaptı. Zamanla, Zeynep’in ilişkileri düzeldi; nefsini terbiye ederek manevi dirilişe ulaştı.

5. Amacın netleşmesi ve planlı yaşam

Beşinci mecaz, amaç ve planlı yaşamın dirilmesidir. Kur’an’da kuşların dağıtılması, her parçanın ayrı dağlara bırakılması, sonra tekrar çağrılması, insanın hayatındaki parçaları düzenlemesini simgeler. Hayatın karmaşası içinde amaçlar kaybolabilir, diriliş bu parçaları birleştirmekle mümkündür.

Örnek: Ahmet, kariyer hedeflerini netleştiremeden rastgele iş değiştiriyordu. Bir mentor desteğiyle hedeflerini belirledi, plan yaptı ve adımlarını uyguladı. Ahmet’in kaybolmuş hedefleri ve çabaları dirildi; artık hayatını planlı ve bilinçli şekilde yönlendiriyor.

6. Küçük ama etkili adımların diriltilmesi

Kuşların parçalanıp sonra çağrılması, küçük ama etkili adımların büyük sonuçlara ulaşmasını simgeler. İnsan, küçük alışkanlıkları ihmal ettiğinde, büyük başarılar da “ölü” olur. Küçük parçaları diriltmek, büyük bir değişimi başlatır.

Örnek: Bir öğrenci, her gün 10 sayfa kitap okuma alışkanlığını ihmal ediyordu. Bu alışkanlığı tekrar kazandığında, kısa sürede bilgi birikimi ve akademik başarısı dirilmiş oldu.

---

Bu şekilde, Nebi İbrahim’e gösterilen kuşların diriltilmesi birçok mecazî düzeyde yorumlanabilir:

1. Amellerin dirilmesi
2. Kalbin ve vicdanın uyanması
3. Toplumsal sorumluluk bilincinin diriltilmesi
4. Nefsî arzuların kontrol altına alınması
5. Amaç ve planlı yaşamın oluşturulması
6. Küçük ama etkili adımların hayata geçirilmesi

Her bir mecaz, günlük hayatın içinde gözlemlenebilir. İnsan, her gün yaptığı seçimlerle hem kendi kalbini hem de çevresini diriltebilir.

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik, hakikati duyanların üzerine olsun.
aydinorhon.com